The Ghana Project

Van observatie naar actie: de reis in Ghana

Vorige maand -februari/maart 2026- bezocht ik Ghana met alleen een rugzak en een hoofd vol ideeën en visies. Allemaal met cacao in de hoofdrol en een betere toekomst voor iedereen in de cacaoketen. Dit waren geen spontane ideeën, maar ze spookten al meer dan tien jaar door mijn hoofd. Nu was het eindelijk tijd om ze in actie om te zetten. Lees er hieronder alles over.

Waarom Ghana?

Ghana is een van de vele landen waar cacao niet van oorsprong is, maar door Europese kolonisten is geïntroduceerd. Dit betekent dat er geen eeuwenoude cultuur rondom het product bestaat, zoals je die wel ziet in Midden- en Zuid-Amerika.

Het land is de op één na grootste cacaoproducent ter wereld, maar chocolade is nauwelijks verweven met de lokale eetcultuur. Alles is gericht op export. Bijna niemand maakt of consumeert chocolade. Zelfs niet de mensen die dagelijks met cacao werken op hun familieboerderijen.

Ik heb absoluut geen interesse om me te bemoeien met de (politiek beschamende) aspecten van de cacao-export in deze regio’s… Jullie weten er inmiddels allemaal wel van: boeren worden enorm onderbetaald en mogen hun bonen aan niemand anders dan de overheid verkopen. Erger nog: geen enkele boer in het hele land heeft sinds november vorig jaar betaald gekregen voor zijn cacao. Het is zo, zo triest. En een zeer lastig machtsspel om te veranderen. Maar zouden we hier misschien een “stille revolutie” op een andere manier kunnen steunen dan via de politiek?

En dat is waar mijn interesse begint: is er een manier om cacao van binnenuit meer waarde te geven?

Kunnen we op een of andere manier bijdragen aan het creëren van meer waarde voor deze lokale producenten? Zouden ze cacao meer kunnen integreren in hun eigen voedselcultuur? Zouden ze bijvoorbeeld geïnteresseerd zijn in het zelf maken van chocolade? En daarmee de waarde van het gewas veranderen in een meer persoonlijke, voedzame waarde?

Dames die hun creativiteit de vrije loop laten tijdens hun eerste keer chocolade te maken.

De reis begint: luisteren, niet vertellen.

Omdat ik niet weet hoe het leven daar is, was deze reis vooral bedoeld om mezelf en mijn ideeën te oriënteren. Ik wilde begrijpen hoe het leven daar echt werkt, wat de werkelijke uitdagingen en kansen zijn, en wat chocolade betekent (of juist niet betekent) voor de gemeenschappen die de bonen verbouwen.

Ik was van plan om met boeren te praten, markten te bezoeken en uit eerste hand meer te leren over de lokale voedseltradities. In plaats van met grootse plannen aan te komen, was ik gewoon enthousiast om te luisteren, te observeren en te begrijpen – van de mensen die dit verhaal elke dag beleven.

Ik had een gloednieuwe, kleine maal-machine meegenomen, omdat ik daar al contacten had die me hadden gevraagd workshops te geven aan geïnteresseerden. Zo ontstonden de eerste contacten!

Ik was zo enthousiast.

Een lokale snack omtoveren tot een cacaosnack door cacaonibs toe te voegen aan het klassieke recept.

Wat ik ontdekte: een overweldigend 'ja'.

En toen kwam het antwoord – luider en duidelijker dan ik had durven hopen.

In korte tijd heb ik drie praktijkgerichte trainingen gegeven aan verschillende boerengemeenschappen, waarmee ik meer dan 200 mensen heb bereikt. Voor elk van deze boeren was het de eerste keer dat ze leerden wat ze met hun eigen bonen konden doen: hoe ze voedzame en heerlijke gerechten en drankjes voor hun gezinnen konden maken, in plaats van de bonen zomaar te laten verdwijnen voor de export.

De reacties waren hartverwarmend. Na de sessies werd ik gebeld door verschillende mensen die over de training hadden gehoord en vroegen of ik ook naar hun regio wilde komen. En de telefoontjes blijven binnenkomen, zoals van mijn nieuwste lokale partner Nelson en zijn bedrijf Shahamana Farm and Chocolate.

Dat was het moment waarop ik het besefte: Dit is meer dan een training. Dit is een beweging die op het punt staat te beginnen.

Voor het eerst haar eigen cacao bonen aan het schillen.

Waarom dit belangrijk is

Al tien jaar stoort een opvallende tegenstrijdigheid in de cacaosector me:

In de landen waar cacao wordt verbouwd, maar waar het oorspronkelijk niet vandaan komt, is er nauwelijks sprake van lokale waardecreatie. Er wordt vrijwel geen chocolade gemaakt, noch enige andere vorm van cacaoverwerking.

De boeren consumeren hun eigen product niet. Ze verbouwen de bonen, fermenteren ze, drogen ze en verschepen ze naar verre markten. Maar ze ervaren zelden de rijkdom, de smaak of de voedingswaarde van wat ze met zoveel zorg hebben verbouwd.

Voor mij is dit een groot waardeverlies. Het is niet alleen een economisch gemis; het is ook een cultureel verlies.

Dit gaat over meer dan alleen chocolade. Het gaat erom de waarde terug te brengen naar de bron.

Wanneer boeren het volledige potentieel van hun gewassen begrijpen – wanneer ze hun kinderen pap op basis van cacao kunnen geven, er drankjes van kunnen maken of zelfs kleine lokale bedrijfjes kunnen opzetten – dan winnen ze:

  • Economische autonomie: nieuwe inkomstenstromen en minder afhankelijkheid van volatiele exportmarkten.
  • Voedselzekerheid: toegang tot een hoogwaardig, lokaal geteeld ‘superfood’.
  • Culturele trots: een diepere verbondenheid met het gewas dat ze zelf verbouwen.

Zo beginnen we de machtsverhoudingen in de cacaosector te veranderen. Niet door middel van liefdadigheid, maar door kennis, vaardigheden en lokaal eigenaarschap.

Wat volgt? Van experiment tot pilot

Vanwege het enorme enthousiasme en de vraag om meer binnen de cacaoboerengemeenschappen waren die drie workshops slechts het begin. Nu werk ik aan de volgende stap: het verkrijgen van financiering voor een serieuze pilot om mee verder te gaan.

Ik zie een volledige trainingsperiode van vier weken voor me, die in januari 2026 van start gaat. Met lokale en Nederlandse trainers, waarbij lokale kennis wordt gerespecteerd en een eerlijke vergoeding voor alle betrokkenen wordt gegarandeerd. Naar mijn idee zouden we hiermee al zo’n 450 boeren direct kunnen bereiken. En via hen ook hun families, buren en netwerken.

Het gaat hier niet om snelle oplossingen. Het gaat om groei, meting, leren en verantwoord opschalen op basis van wat echt werkt.

Vanaf hier kunnen we deze trainingen monitoren, aanpassen en uitbreiden naar steeds meer regio’s. Vergeet niet dat Ghana meer dan een miljoen cacaoboeren telt. En het is niet het enige land met dit verhaal van een gebrek aan waardering voor cacao.

Nelson en Malou in overleg tijdens onze eerste gezamenlijke training.

De Visie

Ik ben er oprecht van overtuigd dat we een ongelooflijke impact op zoveel levens kunnen hebben als we dit goed aanpakken! De mensen zijn er klaar voor, de kennis is er. We hoeven alleen maar de motor aan te zetten.

Ik ben bereid mijn tijd, geld en energie in deze visie te steken. En ook om in gesprek te gaan met potentiële partners en investeerders die in deze missie geloven. Mensen die begrijpen dat echte verandering niet van bovenaf komt, maar van binnenuit – vanuit de gemeenschappen zelf.

Ik droom van een toekomst waarin:

  • Cacaoboeren hun eigen oogst consumeren en vieren.
  • Lokale waardecreatie rondom cacao onderdeel wordt van de cultuur.
  • Gemeenschappen kleinschalige cacaobedrijven ontwikkelen voor de lokale markt, waardoor ze minder afhankelijk worden van de grillen van de internationale markt.
  • De wereldwijde cacao-industrie verandert stap voor stap, van de grond af aan.

Dit is geen snelle oplossing. Maar het is wel een noodzakelijke verandering – een manier om de mensen die zoveel van onze chocolade mogelijk maken, een eigen stem te geven. Een duidelijke plek in de keten.

Kun je je voorstellen, jij die zo geniet van een kopje cacao, dat er miljoenen cacaoboeren zijn die elke dag op het land werken maar nooit een hap van hun eigen chocolade eten? Nooit een cacaodrank voor hun kinderen maken van hun eigen bonen?

Dat moet veranderen.

Voor het eerst chocolade maken. Uitsluitend met lokale kookgereedschappen.

Conclusie

Deze reis naar Ghana heeft me laten zien dat de vraag niet is: “Willen ze dit?”

De vraag is: “Hoe snel kunnen we beginnen?”

En daar ga ik nu mee aan de slag.

Denk je dat je interessante connecties hebt die deze visie kunnen ondersteunen? Ik hoor graag van je! Dit zou zomaar een groot project kunnen worden :).

Laten we samenwerken en een positieve verandering mogelijk maken!

Met veel liefde,

Malou

Meer chocolade voor de cacaoboeren!

Meer Blogs