Ceremoniële cacao recepten: 6 manieren om je kop te maken

Zodra je een paar keer ceremoniële cacao hebt gemaakt, wordt het ritueel het minst spannende deel en de smaak het meest spannende. Dat is precies het punt waarop de meeste mensen vastlopen, want elk ceremoniële cacao recept dat je online vindt is hetzelfde recept: cacao, heet water, honing, kaneel, klaar. Prima. Maar een blok echte cacao van hele bonen is een serieus ingrediënt, en het kan veel meer dan dat.

Dit is dus het smaakstuk. Zes recepten die we echt maken, met grammen en milliliters, plus waar je mee zoet (en waarmee niet) en de vier fouten waarmee je een prachtige kop verandert in bruine drab. Ben je hier voor het rituele deel (intentie, stilzitten, wat je doet terwijl je drinkt)? Dat staat in onze gids over een cacaoceremonie thuis doen. Deze gaat over smaak.

De basismethode, in ongeveer 60 seconden

Elk recept hieronder begint hetzelfde. Leer dit één keer.

Hak je cacao van het blok, of weeg het af. Kleinere stukjes smelten sneller en klonteren minder. Verwarm je vloeistof tot ergens rond de 70-80°C: heet genoeg om te dampen, koel genoeg dat je er net je vinger in zou kunnen houden. Laat het nooit koken. Maak eerst een pasta: giet een klein scheutje van de hete vloeistof over de cacao en roer het tot een dikke, glanzende pasta voordat je de rest toevoegt. Dit ene stapje is het verschil tussen fluweelzacht en korrelig. Klop, schuim of shake daarna tot het zijdezacht is en er schuim op ligt.

Basisverhoudingen

Kop	Cacao	Vloeistof	Waarvoor
Lichte kop	10-15 g	150 ml	Middagdrankje. Smaakt chocoladeachtig, effect nauwelijks merkbaar.
Dagelijkse kop	20-25 g	180-200 ml	Waar de meeste mensen uitkomen. Een zacht duwtje, goed drinkbaar.
Ceremoniële kop	30-42 g	200-250 ml	Volle dosis voor een echte sessie waar je voor gaat zitten.

Dat is de korte versie. De lange versie, inclusief wie beter onderaan begint en waarom meer niet beter is, staat in hoeveel ceremoniële cacao je moet drinken. En ja, dit werkt alleen met echte ceremoniële cacao van hele bonen. Ontvet cacaopoeder gedraagt zich totaal anders, om redenen die we uitleggen in het verschil tussen cacao en cacaopoeder.

Zes ceremoniële cacao recepten

Alle zes zijn geschreven voor één dagelijkse kop. Schaal de cacao op of neer met de tabel en houd de vloeistof ongeveer in verhouding.

1. De Purist

Het recept dat je laat proeven wat je cacao écht is. Overleeft een zak dit recept niet, dan is het geen goede cacao.

• 25 g ceremoniële cacao
• 200 ml heet water (70-80°C)
• Een snufje zeezoutvlokken, en echt niet meer dan een snufje

Maak een pasta met een scheutje van het water. Vul aan, klop 30 seconden stevig door, voeg het zout als laatste toe. Het wordt er niet zout van: het haalt de bittere rand eraf en duwt het fruit naar voren. De onze komt uit de Dominicaanse Republiek, dus verwacht rozijn, rood fruit en een vleugje tabak. Neem een minuut voordat je besluit dat er nog iets bij moet. Meestal niet.

2. Gekruid (de Mesoamerikaanse)

Het dichtst bij hoe cacao werd gedronken lang voordat iemand er melk in gooide. Verwarmend, hartig, een beetje gevaarlijk.

• 25 g ceremoniële cacao
• 200 ml heet water
• 1/4 tl gemalen kaneel
• Klein snufje cayenne of chilivlokken (begin kleiner dan je denkt)
• 2 slagen zwarte peper uit de molen
• Snufje zout

Roer de kruiden door de pasta, niet door het afgemaakte drankje, anders blijven ze bovenop drijven. De peper is de truc die niemand verwacht: het rekt de chilihitte uit en laat hem gloeien in plaats van steken. Heerlijk voor een koude wandeling, minder heerlijk om 22.00 uur.

3. Romige haverkop

De alledaagse. Dit is wat de meesten van ons doordeweeks drinken, en daar is niets mis mee.

• 20 g ceremoniële cacao
• 100 ml heet water
• 100 ml havermelk (barista, apart verwarmd)
• 1 tl ahornsiroop
• Snufje zout

Maak de pasta altijd eerst met het hete water. Water lost cacao beter op dan melk, en als je meteen met melk begint, blijf je klontjes bestrijden. Giet daarna de warme havermelk erbij en schuim op. Barista-haver heeft het extra vet dat je een echt cappuccino-achtig schuimlaagje geeft. Amandel wordt dunner en nootachtiger, soja is verrassend stabiel, kokos is lekker maar neemt de hele kop over.

4. Cacao chai

Voor als je wilt dat je kop naar een kruidenkast ruikt. Dit is het recept waar mensen naar vragen.

• 25 g ceremoniële cacao
• 120 ml water
• 80 ml havermelk
• 3 kardemompeulen, gekneusd
• 2 dunne plakjes verse gember
• 1 kruidnagel (één, geen twee, kruidnagels zijn dominant)
• Klein stukje kaneelstok
• 1 tl honing, van het vuur af

Laat de kruiden 5 minuten trekken in de 120 ml water op zacht vuur, haal de pan er dan af en laat het onder kookpunt zakken voordat je het door een zeef over je gehakte cacao giet. Pasta maken, warme havermelk erbij, opschuimen, zoeten. Het verschil tussen “gekruide cacao” en “cacao chai” zit in het trekken: je haalt de kruiden er echt uit in plaats van poeder erover te strooien. Wil je verder experimenteren met kruiden in je kop? Lees dan wat verbena in je cacao doet.

5. IJscacao

De Amsterdamse zomer duurt drie weken en dit is wat we dan drinken. Het moet geshaket worden, niet geroerd, anders schiet de cacaoboter vast in kleine spikkeltjes.

• 25 g ceremoniële cacao
• 80 ml heet water
• 120 ml koude havermelk
• 1 tl ahorn- of dadelsiroop
• Snufje zout
• IJs, flink wat

Maak een sterke, gladde, goed doorgeklopte pasta met het hete water. Zoet hem terwijl hij nog warm is, want siroop lost niet op in een koud drankje. Giet het daarna in een shaker over ijs, voeg de koude havermelk toe en shake 15 seconden hard. Een cacao shaker verdient zichzelf hier terug: ijs, vet en geweld samen geven je een koud schuim dat je met een lepel nooit voor elkaar krijgt.

6. De adaptogenen-kop

Reishi, lion’s mane, cordyceps. Eerst even eerlijk: het menselijk onderzoek naar functionele paddenstoelen is mager, vooral kleine studies, en we gaan niet doen alsof dat anders is. Wat ze zeker doen is de smaak veranderen, en reishi in cacao is oprecht lekker: bitter, houtig, een beetje de serieuze grote broer van koffie. Drink het omdat je het lekker vindt, niet omdat een wellnesspost je focus beloofde.

• 25 g ceremoniële cacao
• 200 ml heet water of havermelk
• 1-2 g paddenstoelextract in poedervorm (volg de verpakking, die verschillen enorm)
• 1 tl dadelsiroop, die gaat beter om met bitterheid dan honing
• Snufje zout en een snufje kaneel

Klop het poeder door de cacaopasta vóórdat je aanvult, anders klontert het. Begin met 1 g. Wil je hetzelfde “deze kop doet iets” gevoel zonder paddenstoelen? In onze Ambrosia blend zijn de kruiden al met de bonen meegemalen.

Zoetmiddelen: wat werkt en wat het verpest

Goede cacao is bitter zoals goede koffie bitter is: met opzet. Jouw taak is de rand afronden, niet hem begraven.

• Honing. Beste allrounder, maar voeg hem van het vuur af toe, als de kop onder de 60°C is gezakt. Hard verhitte honing wordt vlak en een beetje hoestdrankachtig, en dan verlies je precies het bloemige dat je er in eerste instantie voor koos.
• Ahornsiroop. Het meest vergevingsgezind. Vecht niet met de cacao, brengt wat karamel mee, werkt warm en koud. Als je er maar één in huis hebt, neem deze.
• Dadelsiroop. Donker, fudge-achtig, veel body. Uitstekend bij kruiden en bij paddenstoelen. Iets te zwaar in een kop met alleen water.
• Kokosbloesemsuiker. Werkt, lost prima op, maar blijft een beetje eendimensionaal.
• Witte suiker. Hier zit het probleem: suiker is heel goed in zoetheid en heel slecht in al het andere. Het voegt zelf geen smaak toe, dus in plaats van de bitterheid in balans brengen, plakt het er gewoon overheen en dempt het de fruittonen waar je voor betaald hebt. Je houdt iets over dat naar warme chocolademelk smaakt. Prima drankje, maar niet dít drankje.
• Zout. Geen zoetmiddel, wel de meest onderschatte toevoeging in dit lijstje. Een snufje maakt cacao zoeter zonder suiker. Doe het altijd.

Fouten die je kop verpesten

• Koken. Doodsoorzaak nummer één. Boven ongeveer 85°C splitst de cacaoboter eruit en gaat drijven, wordt de textuur korrelig en verdampen de fijne aroma’s. Borrelt je vloeistof? Wacht een minuutje.
• Blender op de hoogste stand. Die maakt het glad, gaat dan door en sloopt je schuim, waarbij de cacaoboter tot een dunne, geschifte bende wordt geklopt. Een melkopschuimer, garde of shaker is beter en sneller.
• Te veel vloeistof. 25 g cacao in 350 ml is geen sterke kop, het is een slappe kop in een grote mok. Cacao is een van de weinige drankjes die slechter wordt als je er meer van maakt.
• Koude melk er zo in. Dat schokt het vet en geeft je piepkleine spikkeltjes op het oppervlak. Verwarm de melk eerst, of ga helemaal koud en shake hem over ijs zoals in recept 5.
• De pastastap overslaan. Alle vloeistof in één keer erop gooien is precies hoe je klonten krijgt die geen enkele garde er nog uit klopt.

Waar je het mee maakt

Al het bovenstaande gaat uit van echte cacao: hele bonen, cacaoboter intact, niets eruit gehaald. Wij malen de onze van Dominicaanse bonen in onze eigen fabriek in Amsterdam-Noord. Een blok van 250 gram is goed voor ongeveer tien dagelijkse koppen, en het blok van 500 gram koop je zodra dit een gewoonte wordt. Alles staat in de winkel. Moet je nog kiezen? Lees onze gids over de beste ceremoniële cacao kiezen, en bewaar het daarna goed, zodat het over een half jaar nog zo smaakt.

Begin met de Purist. Leer wat je cacao in zijn eentje doet. En breek hem daarna. Stay wild.